sk1

Σεραφείμ Αθ. Κοτρώτσος

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχ. Η/Υ, Διδάκτωρ ΕΜΠ, MBA International 
Συνιδρυτής τεχνολογικής startup στον χώρο του λογισμικού για τηλεπικοινωνίες

 

Προσωπική ιστοσελίδα

Google-Celosia-OrangeFacebook-Celosia-OrangeLinkedIn-Celosia-OrangeTwitterBird-Celosia-OrangeMail-Celosia-Orange

Newsletters

Εγγραφή

Εάν θέλετε να λαμβάνετε ενημερώσεις συμπληρώστε το όνομα και το email σας. Σεβόμαστε το χρόνο σας και δεν σκοπεύουμε να σας βομβαρδίσουμε. Μπορείτε ανά πάσα στιγμή να επιλέξετε να σταματήσετε να λαμβάνετε νέα μας.

Μπορεί η Ελλάδα - και η Ευρώπη - να βγουν οριστικά από την κρίση;

Γράφτηκε από τον/την Σεραφειμ Κοτρώτσος on . Posted in Liberal.gr

Των Σεραφείμ Αθ. Κοτρώτσου* και Νίκου Δ. Σακκά** (πρώτη δημοσίευση στο liberal.gr)

Στην Ευρώπη τα πράγματα δείχνουν να έχουν τελματώσει. Από τη μια το αέναο Brexit και η επέλαση των λαϊκιστών, από την άλλη η επί (Μ/μ)ακρόν έλλειψη ηγεσιών που να εμπνεύσουν τους πολίτες προς ένα επόμενο εξελικτικό στάδιο της Ένωσης, στη βάση αξιών και προοπτικών που ενώνουν, αντί κεκτημένων που απειλούνται και κινδύνων που ελλοχεύουν. Παρόλα αυτά στην Ελλάδα, που ως συνήθως βρίσκεται σε άλλο μήκος κύματος, φαίνεται ύστερα από χρόνια να αναπτερώνεται ένα μέρος της εξαϋλωμένης αισιοδοξίας.

Τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας ελληνικής κυβέρνησης είναι σε γενικές γραμμές θετικά: ύπαρξη σχεδίου, ταχύτητα στην αντιμετώπιση κάποιων πρακτικών ζητημάτων, άμεση νομοθέτηση για μερικές από τις εμβληματικές προγραμματικές δεσμεύσεις, κάτι παραπάνω από αξιοπρεπής εκπροσώπηση στη διεθνή σκηνή και μια ελεγχόμενη δόση φρέσκου αέρα από ικανούς και εργατικούς ανθρώπους σε θέσεις ευθύνης, με αξιόλογα βιογραφικά εκτός πολιτικής. Ασφαλώς υπάρχουν και παραδοσιακές προσεγγίσεις, όπως κάποιοι επαγγελματίες πολιτικοί δίχως άλλες «αρετές» για τα καθήκοντά τους, αλλά και κάποιες αχρείαστες «αστοχίες» που μας θυμίζουν τα… όρια της νέας ελληνικής «επιστροφής στην κανονικότητα» (π.χ. διατήρηση του άτυπου πρωθυπουργικού γραφείο ρουσφετιών στη συμπρωτεύουσα, τοποθέτηση σε σημαντική ΔΕΚΟ του υπουργού Οικονομικών- ρέκορντμαν των ελλειμμάτων, του ανθρώπου που, λίγο πριν την κατάρρευση, παρουσίαζε σε ευρωπαίο αξιωματούχο την οικονομική μας πολιτική σε χαρτοπετσέτα, αναβάθμιση υψηλόβαθμου κρατικού λειτουργού που τα είχε βρει όλα καλώς καμωμένα στο Μάτι συνδράμοντας στην ανήθικη προσπάθεια εξαπάτησης του κόσμου από την προηγούμενη κυβέρνηση, κλπ.)

Ωστόσο τώρα που οι εκλογές πέρασαν και απαλλαχθήκαμε από τη χειρότερη κυβέρνηση της ζωής αν όχι της ιστορίας μας, είναι η κατάλληλα αποφορτισμένη στιγμή για να συζητήσουμε σχετικά με μερικές βαθιές παθογένειες του πολιτικού μας συστήματος. Να σκεφτούμε για τα δομικά στοιχεία, που αν δεν τροποποιηθούν έγκαιρα, η όποια πρόοδος επιτευχθεί θα είναι δίχως συνέχεια. Ένας επόμενος κύκλος «πλάνης» θα διαδεχθεί αυτόν που πρόσφατα κλείσαμε, αργά ή γρήγορα. Νομοτελειακά αυτό θα συμβεί γιατί όπως θα εξηγηθεί παρακάτω είναι η δομή του συστήματός μας τέτοια που κάνει τα φαινόμενα μαζικής εξαπάτησης να ευδοκιμούν. Και η παθογένεια αυτή δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό προνόμιο, καθώς είναι φανερό πως ακόμα και παραδοσιακές δυνάμεις του δυτικού κόσμου με αρκετά πιο καλά θωρακισμένο θεσμικό οπλοστάσιο, (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Ιταλία, κ.α.) έχουν εγκλωβιστεί στην ίδια ακριβώς δίνη.

Ο λάθος ρόλος των κομμάτων

Το πολιτικό μας σύστημα βασίζεται και ενισχύει τα κόμματα, οργανωμένες ομάδες διεκδίκησης της εξουσίας, θεωρητικά για την εφαρμογή της πολιτικής που εκφράζει η σχολή σκέψης που αντιπροσωπεύουν στη δημόσια συζήτηση.

Η ρόλος τους θεσπίστηκε ως η θεσμική έκφραση της σύγκρουσης πολιτικο-οικονομικών θεωριών για τον τρόπο οργάνωσης και ευημερίας της κοινωνίας. Τα κυρίαρχα ρεύματα ήταν πάντα αυτά του καπιταλισμού, του κομμουνισμού, του σοσιαλισμού καθώς και επί μέρους μειγμάτων τους ενίοτε με εθνικές ή / και θρησκευτικές επικαλύψεις (π.χ. Χριστιανοδημοκράτες, Εθνικοσοσιαλιστές, κλπ). Για αρκετές δεκαετίες τα κόμματα αντλούσαν τις απαντήσεις τους σε κάθε πρόκληση από τους θεωρητικούς του συστήματος που πρέσβευαν.

Σήμερα οι διαφορές αυτές έχουν καταστεί πλέον – μάλλον ευτυχώς – λιγότερο ευκρινείς. Κράτη με απόλυτη κυριαρχία ενός εκ των τριών βασικών συστημάτων έχουν πλέον υιοθετήσει πολιτικές εντελώς ξένες σε αυτό, καλύπτοντας έτσι αποτελεσματικότερα τις ανάγκες τους. Εμβληματικά παραδείγματα αποτελούν η υιοθέτηση μιας εκδοχής ελεύθερης αγοράς στους πιο δυναμικούς κλάδους της οικονομίας της κομμουνιστικής Κίνας, η υιοθέτηση συστήματος κοινωνικής ασφάλισης βασικών παροχών υγείας από τις καπιταλιστικές ΗΠΑ, οι πολιτικές ανεξάρτητων σχολείων, βάουτσερ εξόδων εκπαίδευσης και μειώσεων φόρων σε επιχειρήσεις από σοσιαλιστικές σκανδιναβικές χώρες, που ηγούνται παγκοσμίως σε πολλές από τις αξιολογήσεις σχετικά με την καινοτομία και τις επιδόσεις στην εκπαίδευση.Παρατηρούμε δηλαδή πως αρκετές χώρες βρίσκουν τον δρόμο για την πρόοδό τους αξιοποιώντας ιδέες από ξένα σε αυτές πρότυπα.

Ο σύγχρονος κόσμος θέτει και αρκετές νέες, πιο πολύπλοκες, προκλήσεις, στις οποίες κανένα κλασικό πολιτικό – οικονομικό πρότυπο δεν έχει έτοιμη και πειστική απάντηση, καθώς είναι πέραν των παραστάσεων των ιδρυτών του.

Ούτε οι θεωρητικοί του καπιταλισμού, ούτε αυτοί του μαρξισμού είχαν φανταστεί την οικονομία της γνώσης στην οποία ταλαντούχοι καινοτόμοι επιστήμονες κατέχουν σπάνιο ανθρώπινο «κεφάλαιο», το οποίο είναι αδύνατο να αποτιμηθεί χρηματικά, πόσο μάλλον να αντικατασταθεί με ίσης αξίας άλλο. Έτσι φτάνουμε σε πρωτοφανή για τα παραδοσιακά συστήματα παράδοξα, όπου οι εισφέροντες όλα τα χρηματικά κεφάλαια σε μια νεοφυή επιχείρηση δέχονται να έχουν μόλις ένα μικρό, μειοψηφικό ιδιοκτησιακό μερίδιο, ακόμα και για μια επιχείρηση στο στάδιο της ιδέας χωρίς κάποια κατοχύρωση ευρεσιτεχνίας. Βλέπουμε κάποιες φορές διευθυντικά στελέχη μιας επιχείρησης να αμείβονται αθροιστικά υψηλότερα από τους μετόχους της. Παρατηρούμε περιπτώσεις στις οποίες ο τρόπος που συμπλέουν τα συμφέροντα εργαζομένων και επενδυτών μοιάζει ανεξήγητος για τους μαρξιστές, ενώ οι καπιταλιστές υποχρεώνονται σε νέες προσεγγίσεις με τους … παραγωγικούς πόρους.

Επιπλέον, εξελίξεις όπως,

α) η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και του μέσου προσδόκιμου επιβίωσης που ανατρέπουν πρωτόγνωρα τις δημογραφικές παραδοχές,

β) οι οικολογικές προκλήσεις για την βιωσιμότητα του οικοσυστήματος,

γ) νέες τεχνολογικές δυνατότητες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η γενετική, η ρομποτική, η εμπορική εκμετάλλευση του διαστήματος, κλπ.,

θέτουν πρωτόγνωρα ζητήματα, ως προς τα όρια της ηθικής, τον ορισμό του έλλογου όντος και των δικαιωμάτων που του αναλογούν (π.χ. έχει δικαιώματα ένα ρομπότ με συνείδηση και δυνατότητα να αναπαράγεται), ή τον τρόπο παραγωγής εισοδήματος από τους ανθρώπους σε μια κοινωνία στην οποία μεγάλο μέρος από τις ανθρώπινες δραστηριότητες αντικαθίστανται από οικονομικότερες και αποτελεσματικότερες τεχνολογικές λύσεις. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον βλέπουμε διακεκριμένους επιχειρηματίες απρόσμενα να ζητούν την αύξηση της φορολόγησής τους (π.χ. Bill Gates) και πρωτοπόρους της τεχνολογίας να εκφράζονται κάποιες φορές με επιφυλάξεις για την ίδια τους την τεχνολογία και την ανάγκη θέσπισης ορίων (π.χ. Elon Musk σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη).

Οι αντιφάσεις δεν έχουν τέλος. Σε έναν κόσμο που πολλά από όσα γνωρίζαμε πρέπει να τα επαναπροσδιορίσουμε, η προσήλωση σε ένα από τα κλασικά πολιτικο-οικονομικά συστήματα μοιάζει περισσότερο με εγκλωβισμό στο παρελθόν, παρά για έναν οδηγό σχετικά με τις επιλογές των κοινωνιών.

Ασφαλώς τον 20ο αιώνα οι φιλελεύθερες ιδέες βγήκαν νικήτριεςαπό τη σύγκρουση με τους ποικίλους εκπροσώπους του ολοκληρωτισμού αλλά και με τον συντηρητισμό. Αντίθετα με τις προβλέψεις της Κασσάνδρας του μαρξισμού, η διάρκεια και η ποιότητα ζωής βελτιώθηκαν, η παγκόσμια φτώχεια υποχώρησε ραγδαία και μάλιστα παρά την τρομερή αύξηση του πληθυσμού από το 1 στα 7 δις. Επιπλέον, οι φιλελεύθερες χώρες της δύσης επέδειξαν σπάνια αντοχή, θάρρος και γενναιότητα στην αποφασιστική αντιπαράθεση με τις δύο εκδοχές του σοσιαλισμού τον 20ο αιώνα, του εθνικού και του διεθνικού. Τα προβλήματα που υπάρχουν στην Ελλάδα και την Ευρώπη δεν αλλοιώνουν τη σπουδαία, μεγάλη εικόνα. Και η εικόνα αυτή έχει υπογραφή, δεν προέκυψε τυχαία. Υπογράφουν ο Αριστοτέλης, ο Λοκ, ο Μιλ, ο Χάγιεκ - όλοι οι μεγάλοι της φιλελεύθερης σκέψης.

Παρόλα αυτά, στα τελευταία χρόνια η δύση φαίνεται να έχει χάσει το βηματισμό της. Το παραδοσιακό δίλημμα μεταξύ περισσότερου καπιταλισμού και περισσότερου σοσιαλισμού δεν φαίνεται αρκετό να δώσει τις απαντήσεις. Με φανερά εξασθενημένο το ιδεολογικό υπόβαθρο, τα κόμματα περιορίζονται πλέον σε δύο κυρίαρχες μορφές και συνδυασμούς τους:

Α. Προσωποπαγή: Σχηματισμοί που έχουν υπόσταση κυρίως λόγω της επιρροής του επικεφαλής τους ή του ιστορικού ιδρυτή τους. Ομάδες ανθρώπων γύρω από έναν «μεσσία», στον οποίο οι ακόλουθοι αναγνωρίζουν αυταξία, θεωρώντας τον ως κάτοχο της αλήθειας στα περισσότερα από τα μεγάλα ζητήματα. Συλλογικότητες με κύριο συνεκτικό στοιχείο ένα πρόσωπο, προς το οποίο κοιτούν για την τοποθέτησή τους στα περισσότερα από τα σημαντικά θέματα της δημόσιας συζήτησης.

Β. Συμφερόντων: Οργανωμένες ομάδες συνάθροισης ετερόκλητων ατομικών συμφερόντων, με κύριο στόχο τη νομή της εξουσίας και των προνομίων που μπορούν να εκπορεύονται από αυτήν. Στελέχη που διαγκωνίζονται στο πώς θα πλασαριστούν κοντά στα κέντρα εξουσίας και είναι πρόθυμα να μεταπηδήσουν από το ένα κόμμα στο άλλο, ακόμα και τυπικά αντίθετης ιδεολογίας, φτάνει αυτό να εξυπηρετεί την πρόσκαιρη προσωπική τους πορεία. Για πολλούς από αυτούς η πολιτική έχει μετατραπεί σε μια ακόμα επαγγελματική δραστηριότητα, ενώ τα ίδια τα κόμματα στην ουσία υπηρετούν σκοπούς ξένους προς τους πολίτες που θεωρητικά αντιπροσωπεύουν, καθώς στις εκάστοτε συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ του ατομικού/κομματικού τους συμφέροντος έναντι του εθνικού συμφέροντος, η πρώτη κατηγορία βαραίνει για αυτούς περισσότερο όλο και συχνότερα (ενδεικτικά: καπιταλιστικά κόμματα εμφανίζονται πρόθυμα να επιβαρύνουν τον φορολογούμενο για να διατηρήσουν ένα κρατικό μονοπώλιο και τα προνόμια των στελεχών του κυρίως επειδή τα τελευταία είναι μια ομάδα με σημαντική πολιτική επιρροή. Αντίστοιχα κομμουνιστικά ή σοσιαλιστικά κόμματα υπερασπίζονται ιδιωτικά προνόμια πολιτικά σημαντικών ομάδων, όπως φοροαπαλλαγές και επιδόματα μη αδύναμων εις βάρος του συλλογικού συμφέροντος του συνόλου των σκληρά εργαζόμενων πολιτών).

Τα κόμματα αυτής της κατηγορίας και τα περισσότερα από τα στελέχη τους αναπτύσσουν πελατειακή σχέση με μέρος των πολιτών ή οργανωμένες ομάδες τους (μέσω κυρίως του συνδικαλισμού αλλά και προσωπικών εξυπηρετήσεων) μη έχοντας κάποιον άλλον βαθύτερο συνδετικό κρίκο με την κοινωνία. Αρκετά στελέχη τους αποδεικνύονται πρόθυμα να παραβλέψουν λογικά ή ηθικά ολισθήματα συνοδοιπόρων τους για να μην βλάψουν τον «ανώτερο» κοινό κομματικό σκοπό, στο πλαίσιο μιας ανήθικης ανταποδοτικότητας. Οι πολίτες - ακόλουθοί τους σταδιακά υποβαθμίζουν και τις δικές τους ηθικές προδιαγραφές και προσδοκίες, αντιλαμβανόμενοι πως η πρόοδός τους ή ακόμα και η διατήρηση της όποιας ευημερίας τους εξαρτάται από την «ευελιξία» τους στο να προσαρμοστούν στα νεότερα δεδομένα.

Και αναρωτιέται κανείς γιατί άραγε υπό αυτές τις συνθήκες το πολίτευμά μας προσφέρει προνόμια στα κόμματα; Ποια ακριβώς ανάγκη καλύπτουν; Με ποιον ακριβώς τρόπο υπηρετούν τη Δημοκρατία; Μήπως είναι περισσότερο μέρος του προβλήματος και των αδιεξόδων παρά της όποιας λύσης;

Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία

Η Δημοκρατία ιδρύθηκε με βάση τον οργανωτικό σχηματισμό της αρχαίας ελληνικής πόλης, ενός μεγέθους που στην εποχή του επέτρεπε την αποτελεσματική λειτουργία της Εκκλησίας του Δήμου, του θεσμού δηλαδή όπου επραγματοποιείτο η δημόσια συζήτηση και η τελική λήψη των αποφάσεων. Αποτέλεσε τον τελειότερο μηχανισμό αφενός εξομάλυνσης των κοινωνικών συγκρούσεων αλλά και αφετέρου ταχείας προόδου της κοινωνίας, αξιοποιώντας τη δύναμη των αριθμών τόσο στην ορθή λήψη αποφάσεων (ο ένας είναι ευκολότερο να κάνει λάθος επιλογή σε ένα συγκεκριμένο θέμα έναντι των πολλών) αλλά και στην οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική και γενικά ανθρώπινη πρόοδο (τα πολιτικά δικαιώματα στους πολλούς αυτομάτως σημαίνουν και μεγαλύτερη διασπορά κινήτρων και ευκαιριών για δημιουργία, πρόοδο και ευημερία, οδηγώντας το άτομο, στην προσπάθειά του για προσωπική ανάπτυξη εντός νόμιμου πλαισίου, να συμπαρασύρει θετικά την ευρύτερη κοινωνία). Ο ρόλος των αντιπροσώπων στην αρχετυπική δημοκρατία ήταν περισσότερο διαδικαστικός παρά αποφασιστικός, καθώς για όλα τα μεγάλα θέματα η απόφαση λαμβανόταν από τους πολίτες.

Καθώς οι οργανωμένες κοινωνίες μεγάλωναν, οι μεταγενέστερες εκδοχές δημοκρατικού πολιτεύματος επιφύλασσαν έναν ενισχυμένο ρόλο για τους αντιπροσώπους. Οι αιτίες αυτής της μεταστροφής ήταν αφ’ ενός το μέγεθος (τα πρακτικά προβλήματα της λειτουργίας της εκκλησίας του Δήμου σε μεγάλη κλίμακα) και αφ’ ετέρου η γνώση (η πολυπλοκότητα των νεότερων ζητημάτων προς συζήτηση). Σταδιακά τα δικαιώματα των πολιτών περιορίστηκαν στην εκλογή αντιπροσώπων κάθε μερικά χρόνια. Καταχρηστικά το πολίτευμα αυτό συνεχίζει σήμερα να ονομάζεται δημοκρατικό.

Οι αντιπρόσωποι

Στη διάρκεια της θητείας ενός αντιπροσώπου θα χρειαστεί να αναλάβει δράση για θέματα με μόνο ένα μέρος τους - στην καλύτερη περίπτωση - να είναι στο γνωστικό του πεδίο. Επίσης θα βρεθεί σε σειρά από ηθικά διλήμματα, περιπτώσεις σύγκρουσης αυτών που θεωρεί ότι συνάδουν με το ατομικό ή κομματικό του συμφέρον έναντι του ευρύτερα συλλογικού / εθνικού. Θα βιώσει κάποια δεδομένη στιγμή τη σύγκρουση μεταξύ της προσδοκίας των εκλογέων του και της προσωπικής του άποψης.

Ο πολίτης

Πόσο εύκολος είναι ο ρόλος του πολίτη; Πόσο εύκολο είναι ο πολίτης στο διάστημα μιας προεκλογικής περιόδου να διακρίνει με ακρίβεια την ψυχοσύνθεση, το ηθικό ανάστημα, τις ικανότητες, το γνωστικό υπόβαθρο αλλά και τις αληθινές προσωπικές απόψεις όλων των υποψηφίων, προκειμένου να ψηφίσει αυτούς που έχουν τον μεγαλύτερο βαθμό καταλληλότητας έναντι των προκλήσεων; Μήπως ζητάμε από τον πολίτη κάτι που είναι πρακτικά αδύνατο να γίνει αποτελεσματικά; Μήπως είναι ασύμμετρα πιο δύσκολο να διαλέγεις εκπρόσωπο για να αποφασίζει αντί για σένα για 4-5 χρόνια, αντί να επιλέγεις τη θέση σου σε κάθε συγκεκριμένο μεγάλο θέμα κάθε π.χ. 3 μήνες; Μήπως ο ίδιος ο θεσμός της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας οδηγεί σε εκλογές προσώπων με επιφανειακά κριτήρια, κυρίαρχο εξ αυτών αποδεικνύεται το μέγεθος της δημοσιότητας των προσώπων μέσω π.χ. της τηλεόρασης και το πόσο επιθετικό marketing επιστρατεύουν;

Επίσης, ακόμα κι αν ένας αντιπρόσωπος μπορεί να εκφράζει έναν πολίτη σε 99 θέματα αλλά καθόλου σε 1 άλλο σημαντικό, γιατί ο πολίτης να παραχωρεί στον αντιπρόσωπο λευκή επιταγή για όλη του τη θητεία σε όλα τα θέματα; Γιατί ακόμα η εντολή αντιπροσώπευσης αυτή να επιτρέπεται να γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ κομμάτων ερήμην του πολίτη, προσμετρώντας αριθμούς αντιπροσώπων ως περιουσιακό στοιχείο κομμάτων ή αρχηγών σε περιπτώσεις διαπραγμάτευσης επί συμπράξεων για μια κρίσιμη ψηφοφορία;

Μήπως μάλιστα αυτό ακριβώς το σύστημα των αντιπροσώπων υποθάλπει παθογένειες όπως η διαπλοκή, η διαφθορά, η ισχυρή επιρροή στις αποφάσεις από οικονομικά ή συνδικαλιστικά λόμπι, ο λαϊκισμός, η πολιτική ανωριμότητα του λαού (που ποτέ δεν φταίει ο ίδιος αλλά οι αντιπρόσωποι που τον εξαπατούν); Μήπως τελικά το ίδιο το σύστημα εξασφαλίζει τη σχεδόν μόνιμη απογοήτευση και σταθερή αποστασιοποίηση των ψηφοφόρων, λόγω διάστασης μεταξύ προεκλογικών υποσχέσεων ή προσδοκιών και μετεκλογικών πράξεων ή / και παραλείψεων;

Υπάρχουν εναλλακτικές;

Στο σύγχρονο κόσμο ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να ενημερώνεται, να εκφράζεται και να κάνει επιλογές σε πραγματικό χρόνο για σειρά από καθημερινά πράγματα. Τα περισσότερα από τα παραδοσιακά εμπόδια ξεπερνιούνται με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Μεγάλες ομάδες ανθρώπων καταφέρνουν να εργαστούν συλλογικά μέσω διαδικτύου για τη συγγραφή περίπλοκων πνευματικών κατασκευασμάτων όπως λογισμικού. Γιατί στη διακυβέρνηση να προσφέρουμε εντολή εν λευκώ στους αντιπροσώπους με πρόσχημα ότι δεν μπορεί να γίνει αλλιώς;

Σήμερα διαθέτουμε σειρά από ψηφιακά αλλά και φυσικά δίκτυα σε λειτουργία με μεγάλη αποδοχή από το κοινό (π.χ. Taxisnet, ATMs, Κινητή τηλεφωνία αλλά και φυσικά σημεία εξυπηρέτησης όπως τα ΚΕΠ). Έχουμε ακόμα τις προϋποθέσεις εκτεταμένου δημόσιου διαλόγου για οποιοδήποτε ζήτημα. Είναι δυνατόν να συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι είναι δύσκολο να συγκεντρώνουμε με ακρίβεια, ταχύτητα, χαμηλό κόστος, αξιοπιστία και μυστικότητα την ετυμηγορία των πολιτών για οποιοδήποτε θέμα απαιτεί αποφάσεις; Με τις μεγαλύτερες δυνατότητες όλων των εποχών για πρόσβαση σε πληροφορίες και γνώσεις, ενημέρωση αλλά και ελεύθερη έκφραση απόψεων από οποιονδήποτε, είναι λογικό να εξαιρούμε τον πολίτη από μερικές από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις για την πόλη του, την περιφέρειά του, τη χώρα του ή και υπερεθνικούς σχηματισμούς στους οποίους συμμετέχει; Ποιο ακριβώς είναι το εμπόδιο για την ολοκλήρωση της δημοκρατίας με τους πλέον άμεσους και διάφανους θεσμούς; Είναι λοιπόν ώριμος ο πολίτης για να διαλέγει πρόσωπα, μια επιλογή εξαιρετικά πολύπλοκη, αλλά είναι ανεπαρκής για να τοποθετηθεί σε ένα συγκεκριμένο σημαντικό δημόσιο θέμα; Είναι πιο εύκολο δηλαδή να διαλέξεις ποιος θα σε εκπροσωπήσει συνολικά για μερικά χρόνια ή να διαλέξεις τη στάση σου σε μια σειρά από επιμέρους ζητήματα που θα τεθούν όπως π.χ. στο αν η προτεραιότητα στη χώρα σου είναι σήμερα η παραγωγική ανάπτυξη και άρα η υποχώρηση της φορολογίας και της γραφειοκρατίας ή ο σφικτότερος κρατικός έλεγχος, και άρα η υψηλή φορολογία και γραφειοκρατία;

Αν όμως προχωρήσουμε σε μια επόμενη σελίδα δημοκρατίας, σε ένα πιο άμεσο μοντέλο, υιοθετώντας θεσμούς προηγμένων χωρών όπως της Ελβετίας, αξιοποιώντας και ψηφιακά εργαλεία που προσφέρουν ταχύτητα και χαμηλό κόστος, ποια θα είναι η θέση των κομμάτων και των αντιπροσώπων; Μήπως θα είναι οι μόνοι που θα ζημιωθούν από την πραγμάτωση ενός τέτοιου βήματος προόδου; Διότι σε ένα υγιές σύγχρονο μοντέλο άμεσης συμμετοχής των πολιτών, τα κόμματα περιορίζονται σε δεξαμενές σκέψης και κατάθεσης προτάσεων ή ακόμα σε μονοθεματικές ομάδες έκφρασης στη δημόσια συζήτηση, χωρίς άλλη πρόσβαση σε προνόμια και εξουσία. Ο δε ρόλος των αντιπροσώπων αποσυνδέεται εντελώς από τα κόμματα και περιορίζεται στην προεπεξεργασία θεμάτων ή τη διεκπεραίωση απλών διαδικασιών, καθώς η λήψη απόφασης επί των σημαντικών δεν χρειάζεται μεσάζοντα. Δηλαδή οι τυχαία επιλεγόμενοι πολίτες δίχως κομματική ταυτότητα είναι κατάλληλοι για να αποφασίζουν την αθώωση ή την καταδίκη ενός ανθρώπου σε ποινικό δικαστήριο μέσω του σώματος των ενόρκων, αλλά δεν είναι κατάλληλοι για να αποφασίσουν αν η χώρα πρέπει να θέσει σε ψηφοφορία αλλαγή του αντικαπνιστικού νόμου και προς ποια κατεύθυνση;

Ο πολίτης θα πρέπει να διατηρεί το δικαίωμα στην τελική επιλογή για όλα τα κρίσιμα, αλλά και τη δυνατότητα ανάκλησης αντιπροσώπων ανά πάσα στιγμή εφόσον οι εντολείς του δεν υπηρετούν επαρκώς την εντολή που έχουν λάβει.

Το υπόδειγμα

Ο Max Weber πριν από έναν αιώνα δημοσίευσε ένα μνημειώδες έργο (πρωτότυπος τίτλος “Politik als Beruf”, γνωστότερο στα αγγλικά ως “Politics as a Vocation”, και στην ελληνική έκδοση , “Η πολιτική ως κάλεσμα και επάγγελμα”). Διατύπωνε εκεί, την ιδέα του χαρισματικού ηγέτη αλλά και μιας μεγάλης απαραίτητης διοικητικής γραφειοκρατίας. Και τα δύο τα έβλεπε ως την πεμπτουσία της καλής διακυβέρνησης.

Και έτσι πράγματι πορευτήκαμε τον 20ο αιώνα. Το κράτος μεγάλωσε εκρηκτικά, προκειμένου να στεγάσει μια σειρά από κοινωνικές υπηρεσίες. Και μαζί με το κράτος μεγάλωσε, κατά την προτροπή και την πρόβλεψη του Weber και η γραφειοκρατία της πολιτικής. Μαζί όμως με την κοινωνική του διάσταση μεγάλωσε και η σπάταλη όψη του κράτους. Για την οποία και πάλι είχε προειδοποιήσει ο Weber. Γεμίσαμε επαγγελματίες της πολιτικής, γεμίσαμε και αποστασιοποιημένους πολίτες που όλο και λιγότερο συμμετέχουν στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Γεμίσαμε και χρέη, από το σπάταλο και υπερμέγεθες κράτος που προέκυψε.

Ασφαλώς δεν μπορεί κανείς να νοσταλγεί το μικρό κράτος του 19ου αιώνα και να θεωρεί ότι εκεί βρίσκεται η λύση. Εξάλλου εμπειρικά καμιά δυτική κοινωνία δεν έμεινε προσκολλημένη στο μικρό εκείνο κράτος. Δεν έχουμε κανένα εμπειρικό δεδομένο για να υπερασπιστούμε το μικρό κράτος του 19ου αιώνα. Μπορεί διάφοροι αναρχικοί της φιλελεύθερης μήτρας να ρέπουν προς τον ρομαντισμό και να ομνύουν στο μηδενικό κράτος, αλίμονο όμως αν επιτρέψουμε να υπάρξουν θεωρίες χωρίς εμπειρική επιβεβαίωση! Σε τι θα διαφέρουμε από τον κάθε κολλεκτιβιστή που έχει και αυτός μια μεγάλη και σπουδαία ιδέα στο μυαλό του, από αυτές που αιματοκύλισαν τον κόσμο τον 20 αιώνα αλλά και προηγούμενα;

Πρέπει λοιπόν να συμφιλιωθούμε με το κράτος-τέρας τον επαγγελματία πολιτικό και τον αδιάφορο πολίτη του 20ου αιώνα;

Κάθε άλλο. Υπάρχει εμπειρία που μας επιτρέπει να αμφισβητούμε αυτό το στάτους κβο. Ας δούμε ποια είναι αυτή.

Η πρώτη συγκλονιστική παρατήρηση είναι ότι για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία μικρές χώρες – με κατάλληλες συμμαχίες – μπορούν να ευημερούν. Για την ακρίβεια οι δέκα πιο πλούσιες χώρες του πλανήτη έχουν πληθυσμό κάτω από 10 εκ.! Πρωτοφανές ηθικό πλεονέκτημα της εποχής μας αφού οι χώρες αυτές διαχρονικά ήταν στη γαλέρα των μεγάλων. Τι συμπεραίνουμε από αυτή την παρατήρηση, πέραν του σαρωτικού πλεονεκτήματος ηθικής της εποχής μας;

Συμπεραίνουμε ότι η οικονομία κλίμακας αμβλύνεται, ότι το μικρό δεν είναι μόνο ωραίο αλλά και εφικτό και δυνητικά οικονομικά πανίσχυρο.

Η οικονομία κλίμακας δημιουργήθηκε με την πρώτη φάση της βιομηχανικής επανάστασης και αποσυντίθεται αργά και σταθερά με την τέταρτη φάση της. Ο Rifkin (The zero marginal cost society) προβλέπει ότι όπου να ΄ναι τελειώνει ολοκληρωτικά. Δεν συμφωνούμε ότι υπάρχει εμπειρική ένδειξη για μια τέτοια διατύπωση, αλλά είναι βέβαιο ότι το Ίντερνετ και τα παρελκόμενά του υπονομεύουν πια σοβαρά το πλεονέκτημα του μεγάλου παίκτη, με το πολύ βάρος.

Και εδώ έρχεται το μεγάλο ερώτημα. Αν το 'μικρό' μπορεί να είναι τόσο αποτελεσματικό σήμερα, γιατί να μην μετατοπιστεί η κοινωνική οργάνωση και η λήψη αποφάσεων σε πιο αποκεντρωμένα και μικρά συστήματα; Γιατί να μην χαλαρώσει η οικονομική και πολιτική εξάρτηση της Κρήτης απ΄ την Αθήνα; Οι ίδιες οι τεχνολογίες που αποδομούν την πανοπλία των διάφορων Γολιάθ επιτρέπουν πια τη λήψη των ουσιαστικών αποφάσεων σε μικρό επίπεδο.

Με δυο λόγια, μήπως είναι η στιγμή να ξαναδούμε τη δημοκρατία ξανά ως εργαλείο όχι αντιπροσώπευσης αλλά συμμετοχής; Αυτή η υπέροχη, η απίστευτη, έμπνευση αυτοθέσμισης που είχαν οι Έλληνες πριν 2500 και περισσότερα χρόνια, τερματίστηκε όταν τα μεγέθη άρχισαν να μεγαλώνουν (Ρώμη, κλπ.). Ήταν σύμφυτη με τη μικρή κλίμακα. Μήπως τώρα που οι αποστάσεις από τα κέντρα της λήψης αποφάσεων μικραίνουν ξανά, πρέπει να την ξανα-ανακαλύψουμε;

Αναρωτηθείτε το εξής: Μήπως αυτός που στη μεγάλη κλίμακα υφίσταται χειραγώγηση και πλύση εγκεφάλου και ψηφίζει τον κάθε Βαρουφάκη και Βελόπουλο, μήπως αυτός ο ίδιος στη μικρή κλίμακα της πόλης του, επί ενός συγκεκριμένου θέματος, εκδήλωνε ένα άλλα πρόσωπο; Μήπως η μικρή κλίμακα και η άμεση επιλογή εμπόδιζε την απάτη, το τζάμπα, τις φτηνές δημαγωγίες για τις οποίες κάποιος άλλος, άγνωστος, θα πληρώσει; Μήπως η μικρή κλίμακα και η αμεσότητα τερμάτιζε και τη φτήνια των open borders, των επιδομάτων έγκαιρης προσέλευσης, των κατώτατων μισθών;

Το αναρωτήθηκαν οι Ελβετοί. Χώρα όπου το τζάμπα δεν έχει ελπίδα. Χώρα όπου ο κάθε λογαριασμός έχει αποδέκτη εσένα και όχι κάποιους κακούς κι ανύπαρκτους πλουτοκράτες και διάφορους μπαμπούλες που επικαλούνται οι λαϊκιστές για να κάνουν τη δουλειά τους. Χώρα όπου ψηφίζεις με το χέρι στην τσέπη...

Η Ελβετία λοιπόν έχει κοινωνικό κράτος που απορροφά το 20% του ΑΕΠ ενώ της Γαλλίας και της Ελλάδας απορροφά το 35%. Γιατί συμβαίνει άραγε αυτό; Μήπως η διαφάνεια που προσφέρει η εφικτή πια μικρή κλίμακα σε συνδυασμό με την περιορισμό των αντιπροσώπων σε διαδικαστικές αρμοδιότητες έχει κάποια συμβολή; Μήπως η υπευθυνότητα που φέρνει αυτή η οργάνωση παίζει κάποιον αποφασιστικό ρόλο;

Αυτές τις ευκαιρίες της 4ης βιομηχανικής Επανάστασης δεν μπορούσε να τις γνωρίζει ο Weber. Είναι πιο πρόσφατες, αξίζει να τις δούμε γιατί υπάρχει πια πολύπλευρη εμπειρία και όχι μόνο θεωρία. Έχουν λοιπόν άλλο βάρος.

Αξίζει να δούμε την άμεση δημοκρατία, και την αποκέντρωση - ως μια σταδιακή και όχι ψευτοεπαναστατική διαδικασία, σαν αυτές που πλημμυρίζουν το φτωχό μυαλό των ποικίλων κολλεκτιβιστών. Η εμπέδωση θεσμών αληθινής δημοκρατίας, όπως κάθε τι το αληθινό, θα είναι αργή διαδικασία - χρειάζεται ΄βούληση', 'παιδεία' και 'εμπειρία΄- νέες Εκκλησίες του Δήμου – διαδικτυακές, δίπλα στις συμβατικές.

Ας ξεκινήσει όμως η διαδικασία.

Η ευθύνη στον πολίτη

Στην εποχή των Τραμπ και Τζόνσον, αλλά και της Ευρώπης και Ελλάδας να βρίσκονται πια σε κρίσιμη καμπή, είναι φανερό ότι οι παλιοί μηχανισμοί σύνθεσης, λήψης αποφάσεων και εκτόνωσης των κοινωνικών εντάσεων δεν βοηθούν στην προετοιμασία μιας καλύτερης επόμενης ημέρας. Το πολιτικο-οικονομικό μοντέλο του δυτικού κόσμου έχει φτάσει στα όριά του και η μεταρρύθμισή του δεν θα πραγματοποιηθεί χωρίς αντιδράσεις. Το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας έχει προ πολλού καταρρεύσει και η κανονικότητα που φέρνει η νέα κυβέρνηση δεν αρκεί για ολική επανεκκίνηση προς τα εμπρός. Χρειάζονται βαθύτερες, τεκτονικές αλλαγές για τις οποίες η συζήτηση δεν λέει να ανοίξει. Και δυστυχώς οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές δεν διευκολύνονται από τους υπάρχοντες πολιτικούς θεσμούς, οι οποίοι πρώτοι πρέπει να μεταρρυθμιστούν, καθώς τα επόμενα χρόνια περιλαμβάνουν ασύγκριτα πιο μεγάλες προκλήσεις από τα πρόσφατα.

Ωστόσο είναι πολύ απίθανο, έως παράλογο, οι αναγκαίες θεσμικές αλλαγές να προωθηθούν από τους ίδιους που θα βγουν αποδυναμωμένοι από αυτές. Με εξαίρεση μερικούς φωτεινούς κι αληθινούς ηγέτες, ποιος τυπικός κυβερνήτης τού σήμερα θα εκλεγεί για να μεταφέρει αυτοβούλως εξουσίες και προνόμια από τον εαυτό του και τους συν αυτώ προς τους πολίτες; Ποιο κράτος θα προβεί στον αυτοπεριορισμό του δίχως κάποια ασφυκτική πίεση από την κοινωνία του; Όπως είναι λογικό δεν βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο ούτε στην Ευρώπη, ούτε στη χώρα μας.

Συνεπώς οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις θα υλοποιηθούν τότε και μόνο όταν ένα σημαντικό μέρος του παραγωγικά και πολιτικά ενεργού τμήματος των πολιτών αγωνιστούν για την πραγματοποίησή τους. Αυτή είναι η ευθύνη μας για την οριστική έξοδο από την πρόσφατη κρίση, σε επίπεδο χώρας, αλλά ακόμη περισσότερο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού εκεί ο ρόλος των πολιτών είναι σαφώς πιο ενισχυμένος απ΄ τη χώρα μας και οι συνθήκες για μια δημοκρατική επανεκκίνηση είναι πιο ώριμες.

*Ο κ. Σεραφείμ Κοτρώτσος είναι ανώτατο στέλεχος τηλεπικοινωνιών & πληροφορικής, και συνιδρυτής StartUp στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και των μεγάλων δεδομένων.

**Ο κ. Νίκος Σακκάς είναι πανεπιστημιακός (ΕΛΜΕΠΑ, Παν/ μιο Hull), μέτοχος εταιρειών τεχνολογίας και συγγραφέας (www.artdrop.net)

Υστερόγραφο Σεραφείμ Κοτρώτσου:

Οι ιδέες για αυτό το άρθρο έχουν διαμορφωθεί από την πολυετή ενασχόληση με οικονομικά, επιχειρηματικά, κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, άλλοτε από θέση παρατηρητή, κι άλλοτε ενεργώντας από κρίσιμες συναφείς θέσεις ευθύνης. Παρόλα αυτά η ανάγκη για να γραφτεί και δημοσιευθεί αυτό το κείμενο πυροδοτήθηκε από την έμπνευση που μου προσέφερε το βιβλίου του φίλου Νίκου Σακκά με τίτλο “Democracy Again! The EU Megapolis and the Challenge of Democracy” (Αmazon), για το οποίο τον ευχαριστώ θερμά και το προτείνω ανεπιφύλακτα.

Με αυτό το δεδομένο, ζήτησα από τον Νίκο τη γνώμη του και τη συνεισφορά του σε τούτο το άρθρο και εκείνος μου έδωσε τη χαρά να το εμπλουτίσει με ορισμένες ενδιαφέρουσες και πυκνές σκέψεις. Σε ευχαριστώ πολύ Νίκο!

Μπορεί η νεκρά φύση της ελληνικής πολιτικής να γεννήσει έναν μονόκερο;

Γράφτηκε από τον/την Σεραφειμ Κοτρώτσος on . Posted in Liberal.gr

215x150 1006CA29 6D50 BFDC DFA0 CE6838C21BEC1Γιατί νεκρά φύση; Γιατί ανακυκλώνει μιζέρια, αναδιανέμει φτώχια, αναμασά παρωχημένα θέσφατα περασμένων εποχών, χρησιμοποιεί ιδεολογήματα μόνο για να ορίζει ψευδεπίγραφες διαχωριστικές γραμμές και τελικά εμποδίζει τη γέννηση κάθε νέου. Όχι μόνο δεν δημιουργεί προϋποθέσεις προόδου, αλλά τις εξουδετερώνει. Παράγει οτιδήποτε άλλο εκτός από όραμα και δυνατότητες θετικής εξέλιξης.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν αφορούν μόνο έναν χώρο ή κόμμα. Δυστυχώς, αν και σε διαφορετικό βαθμό, η παθογένεια διαπερνά οριζόντια σχεδόν όλο το πολιτικό σύστημα, κοινοβουλευτικό και εξωκοινοβουλευτικό.

Στον κυβερνητικό συνασπισμό της νεομνημονιακής δεξιοαριστεράς το αφήγημα έχει πλέον εκφυλιστεί στην πρόσκαιρη διατήρηση της εξουσίας, ώστε η στενή αλλά και η ευρύτερη παρέα και πελατεία να εξυπηρετηθεί για λίγο ακόμα εις βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας. Στο πίσω μέρος του μυαλού φυσικά υπάρχει και η λεγόμενη «δεξιά παρένθεση», διατηρώντας ομάδες κρούσης σε ετοιμότητα για οδομαχίες και λοιπά έκτροπα «όταν έρθει η ώρα».

Όχι τόσο μακριά σε αφήγημα, συντηρούνται μουσειακού ενδιαφέροντος ουτοπικοί σχηματισμοί, με κορυφαίο σε επιρροή το πάλαι ποτέ ΚΚΕ που συνεχίζει ακόμα και σήμερα να υπερασπίζεται το δόγμα της υπεροχής του σοβιετικού μοντέλου, το οποίο αν και «τόσο ανώτερο» κατέρρευσε από μια «στραβή» και οι λαοί που το βίωσαν ούτε που θέλουν να το ξανακούσουν. Τα μουσειακά είδη περιλαμβάνουν και τους εθνικοσοσιαλιστές, έναν σχηματισμό που σε άλλες χώρες θα είχε κηρυχθεί από καιρό παράνομος αλλά εδώ κάποιοι φερόμενοι ως πρώην παρακρατικοί ψηφίζονται ως «αντισυστημικοί».

Στην αξιωματική αντιπολίτευση συναντούμε αβάσταχτη ατολμία για οτιδήποτε ουσιαστικό. Η «επανάσταση» της νέας ηγεσίας μάλλον ήδη έχασε το παράθυρο ευκαιρίας της και εφαρμόζει τη στρατηγική του «ώριμου φρούτου». Δεν έχει προχωρήσει ούτε καν στην ανάληψη των τεράστιων ευθυνών της παράταξης για τον ολέθριο εκτροχιασμό της χώρας κατά τη διακυβέρνηση Κώστα Καραμανλή, αλλά ούτε και για τα αντιμνημονιακά αφηγήματα της αντιπολίτευσης Σαμαρά στις πιο κρίσιμες στιγμές του σύγχρονου ελληνικού κράτους, αυτές που ουσιαστικά προετοίμασαν το έδαφος ώστε να απενοχοποιηθεί πλήρως κάθε ανέξοδος λαϊκισμός, κάθε αντιευρωπαϊκός αμοραλισμός, κάθε ισχυρισμός για τεχνητή κρίση βασισμένη σε φαλκιδεμένα στατιστικά κλπ. Δεν έχουν τολμήσει να εξηγήσουν τι έφταιξε και φθάσαμε ως εδώ, αλλά ούτε καν να αποσύρουν παλαιοκομματικά και εμφανώς ακατάλληλα στελέχη τους, ούτε καν αυτά που είχαν ρόλο κι ευθύνη στον εκτροχιασμό της περιόδου 2004 – 2009. Το αφήγημά τους πρακτικά είναι ότι «τόσο επικίνδυνα άσχετοι και ιδεοληπτικοί σαν τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν είμαστε, οπότε καλύτερα να ξανακυβερνήσουμε εμείς». Τόσο χαμηλά θέτουν τον πήχη.

Στο αυτοαποκαλούμενο κέντρο, το Ποτάμι δυστυχώς «ξεφούσκωσε» νωρίς και παρά τις φιλότιμες προσπάθειες στελεχών του για διατύπωση προτάσεων (π.χ. Καρκατσούλης, Μαυρωτάς κλπ.) δυσκολεύεται να εμπνεύσει συγκροτημένο όραμα και να βρει εποικοδομητικό ρόλο. Το σύμπλεγμα ΠΑΣΟΚ / ΔΗΜΑΡ μυρίζει έντονα παλαιοκομματίλα, η ηγεσία του μιλά πιο ξύλινα και κενά περιεχομένου κι από τον πρόσφατα αποφυλακισθέντα πάλαι ποτέ μέτρ του είδους Τσοχατζόπουλο, κι εκτός από έναν ρόλο ουδέτερης ζώνης προσωρινής στάσης ψηφοφόρων μεταξύ των υποτιθέμενων δεξιών και αριστερών παρατάξεων, αδυνατεί να πείσει ότι έχει ο,τιδήποτε να προσφέρει στη χώρα. Τα ορφανά του χώρου (π.χ. Ραγκούσης, Διαμαντοπούλου, Φλωρίδης, Α. Παπαδόπουλος, Καμίνης, Γ. Παπανδρέου κλπ.) δείχνουν να αναζητούν εναγωνίως νέο ρόλο για να μην αποστρατευτούν «πρόωρα». Στους φιλελεύθερους μεταρρυθμιστές οι διάφορες ομάδες περνούν σταδιακά από τον μικρο-μεγαλισμό στην αποδοχή της εξαΰλωσής τους. Άλλες ομάδες απορροφούνται χωρίς πολύ θόρυβο από μεγαλύτερα «μαγαζιά» για να εμπλουτίσουν την πολυσυλλεκτική συλλογή τους, άλλες ψυχορραγούν πενθώντας την κακιά τους μοίρα, άλλες περιορίζονται σε κοινωνικές συναναστροφές και ολίγον από ακτιβισμό, κι άλλες σε αποσπασματικές ή ακόμα και γραφικές προσωποπαγείς προσπάθειες, αδυνατώντας πλέον να δημιουργήσουν κάποιο ελκυστικό αφήγημα.

Και προκύπτει αβίαστα το ερώτημα του πού; Από πού θα προκύψει το νέο, το ελπιδοφόρο, αυτό που θα είναι ικανό να δημιουργήσει ένα νέο όραμα αναγέννησης της χώρας μας; Πώς μπορεί να γεννηθεί ένας πολιτικός «μονόκερος» σε αυτή την Ελλάδα; Ποιες παραγωγικές δυνάμεις θα τον χρειαστούν απεγνωσμένα; Ποια δυναμικά κοινωνικά στρώματα θα τον στηρίξουν; Ποιοι είναι αυτοί που εμποδίζονται να παράγουν και να προοδεύσουν και είναι διατεθειμένοι να αγωνιστούν ώστε να πάρουν αυτό που τους ανήκει;

Οι παραγωγικές τάξεις είναι απασχολημένες με την επιβίωσή τους. Οι πλειονότητα των δυναμικών ανθρώπων τους που παραμένουν εντός της χώρας έχουν «καεί» από την εναπόθεση ελπίδων σε φερέλπιδες πολιτικούς. Δεν έχουν άλλα περιθώρια υπομονής. Έχουν αριθμητικά συρρικνωθεί και ψυχικά εξουθενωθεί.

Παράλληλα, η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων παραμένουν εγκλωβισμένοι στη σίτιση από το πρυτανείο (συνταξιούχοι, στενός και ευρύς δημόσιος τομέας, ιδιωτικός τομέας με εισόδημα από το δημόσιο, ιδιωτικός τομέας σε μη εμπορεύσιμα διεθνώς αγαθά κι υπηρεσίες που συχνά στηρίζει το ανταγωνιστικό του πλεονέκτημα σε περιορισμούς που θέτει το κράτος κλπ.). Όλοι αυτοί αντιπροσωπεύουν περίπου τα 2/3 των προσερχόμενων στις κάλπες. Μεγάλο μέρος αυτού του πληθυσμού συνεχίζει να πιστεύει σε απατηλά δόγματα, σε συνομωσίες για κατασκευασμένες κρίσεις με αλλοίωση των στατιστικών, στο μεγάλο κράτος πατερούλη, στα λεφτά που είναι κρυμμένα σε θησαυροφυλάκια, στη λύση όλων των δεινών από τη σύλληψη της εκτεταμένης φοροδιαφυγής και μόνο, στην επάνοδο στη δεκαετία του 2000 με λεφτά των άλλων. Πάνω από όλα δεν έχουν την πρόθεση να αλλάξουν τρόπο ζωής και μέθοδο κτήσης του κύριου εισοδήματός τους, παρά το ότι αντιλαμβάνονται πως θα συνεχίζει να συρρικνώνεται.

Άρα τι μπορεί να διαταράξει αυτόν τον φαύλο κύκλο; Μπορεί να ανακοπεί η εκφυλιστική στασιμότητα της πατρίδας μας;

Η μια εκδοχή εξόδου από τον φαύλο κύκλο είναι προφανής: τα βιωματικά μαθήματα των πολιτών μέσα από μια δραματική επιδείνωση της κατάστασης που θα οδηγήσει σε εκρηκτικά αδιέξοδα. Δυστυχώς η κρίση μπορεί να βαθύνει αρκετά περισσότερο όσο κι αν φαντάζει απίστευτο. Υπάρχουν κατά πολύ χειρότερες καταστάσεις στη γκάμα των ενδεχομένων μπροστά μας. Συμβαίνουν σε Βενεζουέλες κλπ. Εύχομαι κι ελπίζω να υπάρξει έκπληξη και να αποφευχθεί αυτό το πιθανότατο σενάριο, καθώς το ανθρώπινο αλλά και το ενδεχόμενο εθνικό κόστος του θα είναι δυσβάσταχτο. Και θα είχε επισυμβεί ήδη κάτι τέτοιο χωρίς την προ κρίσης διεθνή θέση της χώρας μας.

Θέλω να ελπίζω πως υπάρχει και μια άλλη εκδοχή εξόδου από το φαύλο κύκλο, αν και λιγότερο πιθανή: η εθνική αφύπνιση προς ένα όραμα εθνικής αναγέννησης βασισμένο στον ορθολογισμό, την αντίληψη των σύγχρονων διεθνών δυναμικών, την συμφιλίωση επί των βαθύτερων αιτίων της ελληνικής κρίσης και την αναγνώριση των διαθέσιμων αναπτυξιακών αποθεμάτων μας.

Ένα τέτοιο σενάριο έχει προϋποθέσεις που για την ώρα δεν έχουν εκπληρωθεί. Απαιτεί τουλάχιστον τα παρακάτω:

1) Σύγκλιση κόσμων από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες όχι με τελικό στόχο την κατάληψη και νομή της εξουσίας, αλλά τη διαμόρφωση ενός πλειοψηφικού οράματος παραγωγικής και θεσμικής ανασυγκρότησης της χώρας. Οι όροι αριστερά, δεξιά, σοσιαλδημοκρατία κλπ. δεν μπορούν να δώσουν απάντηση στις σημερινές προκλήσεις στη χώρα μας, ούτε όμως και το κέντρο ως έχει σήμερα. Ένα σύγχρονο αναγεννημένο κέντρο ίσως καταφέρει να επιτρέψει το πέρασμα από τις ιδεολογίες στις ιδέες. Ίσως δράσει ως καταλύτης στην ώσμωση διαφορετικών ιδεών για την πρόοδο της χώρας. Προϋπόθεση να αξιοποιήσει ως «ευαγγέλιό» του το γνωστό βιβλίο με τίτλο «Γιατί αποτυγχάνουν τα Έθνη», των Ρόμπινσον και Ατζέμογλου, που δεν θα έπρεπε να υπάρχει Έλληνας που να μην το έχει μελετήσει ύστερα από οκτώ χρόνια κρίσης.

2) Πλήρη «αποστράτευση» όλων των προσώπων που υπηρέτησαν ή υπηρετούν σε κρίσιμα δημόσια αξιώματα (Υπουργοί, Βουλευτές, Αυτοδιοικητικοί άρχοντες) και με τον τρόπο αυτό συνέβαλαν ενεργητικά ή παθητικά στην εκδήλωση, μη αναστροφή ή και περαιτέρω βάθυνση της ελληνικής κρίσης. Είναι αδύνατον οι φυσικοί αυτουργοί της καταστροφής να μεταλαμπαδεύσουν και υλοποιήσουν ένα νέο παραγωγικό όραμα. Για όσους από αυτούς δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες ο μόνος ρόλος που μπορεί να τους απομείνει είναι ο συμβουλευτικός, από την πλούσια εμπειρία των κατά κανόνα ατυχών επιλογών τους.

3) Χάραξη πορείας που να ξεκινά από το τι δεν πήγε καλά και πώς από εδώ και πέρα θα πάει, στη βάση της πρόταξης:

a) της παραγωγής, των εξαγωγών, της υποκατάστασης εισαγωγών, και της παραγωγικής εργασίας έναντι οποιουδήποτε κεκτημένου δυσκολεύει τα προηγούμενα και την ανταγωνιστικότητα της χώρας έναντι άλλων γειτονικών / εμπορικά ανταγωνιστικών μας,

b) του κράτους δικαίου και της πραγματικής δημοκρατίας με μηχανισμούς εξισορρόπησης, καθαρή διάκριση των εξουσιών και αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς ενίσχυσης της ευθύνης και επιρροής των πολιτών,

c) τον ταχύ μετασχηματισμό του κράτους σε ένα μικρό, ευέλικτο, οικονομικό και πλήρως ανταποδοτικό οργανισμό που να υπάρχει μόνο για να υπηρετεί τους βασικούς πυλώνες της δημοκρατίας και της οικονομίας, έτσι ώστε να μπορεί να επιτευχθεί ραγδαία αποκλιμάκωση και απλοποίηση φόρων και λοιπών κρατικών επιβαρύνσεων αλλά και του γραφειοκρατικού φόρτου, ιδιαίτερα στον τομέα των διεθνώς εμπορευσίμων αγαθών και υπηρεσιών.

Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν την ύπαρξη και του υποκειμένου. Αναζητείται αυτός που θα ηγηθεί μιας τέτοια προσπάθειας. Αναζητείται κάποιος που να είναι έτοιμος να ρισκάρει να αυτοθυσιαστεί, έχοντας ατομικά περισσότερα να χάσει, από ό,τι να κερδίσει!

Οι φαινομενικά ανοιχτοί όροι της επιτροπής Αλεβιζάτου για την εκλογή του ηγέτη του νέου κέντρου και στη συνέχεια της διαμόρφωσης της πολιτικής πλατφόρμας του, ενδεχομένως ανοίγουν ένα παράθυρο ευκαιρίας. Για φανταστείτε την ίδια στιγμή που οι διάφοροι κομματικοί υποψήφιοι μιλάνε ο καθένας για τη δική του εκδοχή ενός νέου κέντρου από ανακυκλωμένα υλικά, να εμφανιστεί ένα άφθαρτο πρόσωπο, χωρίς σχέση με τα υφιστάμενα κομματικά όργανα, με βαριές επαγγελματικές περγαμηνές, θετική αύρα στην κοινωνία και τις παραγωγικές τάξεις, και ισχυρή συγκρότηση και σαφείς θέσεις στις θεσμικές και οικονομικές εθνικές προκλήσεις της πατρίδας μας. Αν ένα τέτοιο πρόσωπο εμφανιστεί απρόσκλητα, σχηματοποιήσει και επικοινωνήσει ένα νέο παραγωγικό όραμα για την Ελλάδα και καταφέρει να θέσει μια νέα αφετηρία για ένα σύγχρονο κέντρο στη βάση αρχών όπως οι προαναφερθείσες, δυο τινά είναι εξαιρετικά πιθανό να συμβούν:

Α. Η κεντρώα παλαιοκομματίλα αναμένεται αργά ή γρήγορα να του επιτεθεί λυσσαλέα προκειμένου να αποτρέψει τον αφανισμό της, ο οποίος θα είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με ενδεχόμενη επικράτησή του νέου προσώπου.

Β. Αν ο νέος ηγέτης επιβιώσει της παραπάνω διαδικασίας, αναπάντεχα θα μπορέσει να εκπροσωπήσει τις σιωπηλές και απογοητευμένες παραγωγικές τάξεις, την κρίσιμη μάζα αναγέννησης της χώρας. Ανεξάρτητα αν καταφέρει τελικά να κερδίσει ή όχι την επίμαχη εκλογική διαδικασία, θα έχει ανοίξει έναν εντελώς νέο δρόμο, ο οποίος θα έχει βεβαιότατα ελπιδοφόρα για τη χώρα συνέχεια.

Υπάρχει ένας τέτοιος άνθρωπος στη χώρα;

 

(Πρώτη δημοσίευση στο www.liberal.gr)

Πρωτοβουλία πολιτών για μείωση κρατικών δαπανών, φόρων και εισφορών

Γράφτηκε από τον/την Σεραφειμ Κοτρώτσος on . Posted in Liberal.gr

Dimosionomiko petition Banner7Ξεκίνησε από απόγνωση.

Απόγνωση για τη μηδαμινή επιρροή στη διαμόρφωση του δημοσίου διαλόγου από τους ανθρώπους της παραγωγής.

Δεν είναι περίεργο εμείς που πληρώνουμε για τον πληθωρικό, αναποτελεσματικό και καθόλου ανταποδοτικό δημόσιο τομέα, να πληρώνουμε αδιαμαρτύρητα; Τόσο συμφιλιωμένοι είμαστε με το μοιραίο;

Όλοι μας, ή σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε ότι το πράγμα δεν «πηγαίνει». Έχουμε ξεκάθαρο στο μυαλό μας το αδιέξοδο της συνεχούς φορολόγησης σε ό,τι κινείται κι αναπνέει. Βλέπουμε πως το έλλειμμα στον προϋπολογισμό του κράτους μεταβιβάζεται διαρκώς στην παραγωγική οικονομία,  η οποία συρρικνώνεται, μειώνοντας περαιτέρω τα κρατικά έσοδα, δημιουργώντας νέα ελλείμματα, τα οποία επαναμεταβιβάζονται στους όλο και λιγότερους εργαζομένους, επαγγελματίες κι επιχειρήσεις που παραμένουν στη χώρα. Ο δρόμος αυτός μας οδηγεί με βεβαιότητα στην απώλεια κάθε εθνικής κυριαρχίας και αξιοπρέπειας.

Κάποια στιγμή ένας από εμάς γράφει στο προσωπικό του προφίλ στο Facebook το εξής: «Θα ξέρω ότι κάτι αλλάζει στη χώρα όταν γίνει η πρώτη μαζική διαδήλωση με αίτημα τη μείωση των δαπανών του κράτους».

Άλλοι γέλασαν ή αδιαφόρησαν. Άλλοι τον είπαν ονειροπόλο. Άλλοι διαβεβαίωσαν ότι δεν θα γίνει ποτέ κάτι τέτοιο στην πατρίδα μας. Ένας άλλος από εμάς πρότεινε να κάνουμε εμείς την αρχή: ακτιβισμό για τη μείωση των κρατικών δαπανών, ακόμα κι αν βρεθούμε ελάχιστοι. Κάποια στιγμή θα γίνουμε πολλοί.

Κι έτσι ξεκινάμε. Σχηματίζουμε μια πρωτοβουλία πέρα από κόμματα και πλατφόρμες. Μια μονοθεματική κίνηση πολιτών με θέμα την ταχεία και ταυτόχρονη μείωση φόρων, εισφορών και κρατικών δαπανών.

Ταυτόχρονη, γιατί αλλιώς δεν γίνεται. Ούτε υπάρχει δυνατότητα ούτε θέλουμε άλλα δανεικά. Η πιστωτική επέκταση για τη χώρα έχει τελειώσει.

Ταχεία, γιατί ο χρόνος που απομένει για τη χώρα είναι λίγος. Ελάχιστος.

Χωρίς να εστιάσουμε στις προφανείς δυσκολίες (ανυπαρξία πόρων, μηχανισμών κλπ.), αποφασίζουμε να τολμήσουμε. Ως τώρα:

  1. Φτιάξαμε μια ομάδα στο Facebook με τίτλο «Οικονομικό & Ανταποδοτικό κράτος» (https://goo.gl/YY613N).
  2. Προγραμματίζουμε ειρηνική διαδήλωση με αίτημα τη μείωση των κρατικών δαπανών και την ταυτόχρονη και ισοδύναμη μείωση φόρων & εισφορών, στην αρχή του πεζόδρομου της Ερμού στην Αθήνα, το Σάββατο (του Λαζάρου) 23/04/2016 στις 14:30 (https://goo.gl/OmPmmj).
  3. Τρέχουμε καμπάνια συγκέντρωσης υπογραφών για δημόσιο διάλογο και διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με τις στρατηγικές επιλογές της δημοσιονομικής πολιτικής της Ελλάδας (https://goo.gl/oMRYMA).

Θα ακολουθήσουν κι άλλα, πάντα στο πλαίσιο της μονοθεματικής μας στόχευσης. Ελπίζουμε σύντομα να βρούμε κι άλλους «ονειροπόλους» σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Ήδη με αρκετούς μιλάμε.

Προσκαλούμε επαγγελματικές οργανώσεις κι ενώσεις. Προσκαλούμε πολιτικά κόμματα και κινήματα. Προσκαλούμε τους ελεύθερα σκεπτόμενους πολίτες. Ζητάμε από όλους να τοποθετηθούν με απόλυτη σαφήνεια στο μεγάλο δίλημμα:

-        Ναι ή όχι στην ΆΜΕΣΗ και ταχεία μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών;

-        Ναι ή όχι στην ΆΜΕΣΗ και ταχεία μείωση των κρατικών δαπανών;

Τα δυο ερωτήματα είναι η δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Το ΌΧΙ επιτρέπει στις κυβερνήσεις και τους δανειστές να συνεχίζουν να αναβάλλουν τις μεγάλες τομές, διαιωνίζοντας τις αδικίες και τα αδιέξοδα, μεταφέροντας περισσότερα βάρη στους εργαζόμενους, τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις, προκειμένου ο δημόσιος τομέας να παραμένει αμετάβλητος, μέχρι το αδιέξοδο να γίνει απόλυτο. Είναι η πολιτική που ως τώρα εφαρμόζουμε με δραματικά αποτελέσματα για την παραγωγική οικονομία και τις προοπτικές της χώρας.

Το ΝΑΙ πιστεύουμε πως οδηγεί με βεβαιότητα σε ταχεία ανάπτυξη και εκτίναξη της απασχόλησης με ταυτόχρονη υποχρεωτική αναδιάρθρωση του κράτους. Φυσικά θα μειωθούν οι συντάξεις σε επίπεδα ώστε να αντιστοιχούν στις εισφορές που πραγματικά έχουν καταβληθεί. Ασφαλώς θα περικοπούν κρατικές θέσεις εργασίας και προσωρινά αρκετοί συμπολίτες μας θα χρειαστεί να αλλάξουν δουλειά. Όμως σε μια ακμάζουσα και ταχέως αναπτυσσόμενη οικονομία τα προβλήματα ξεπερνιούνται γρήγορα και όλοι βρίσκουν το αντικείμενο που τους ταιριάζει περισσότερο, στο  οποίο μπορούν να είναι πιο παραγωγικοί.

Ποιος έχει τα κότσια να λάβει ξεκάθαρη θέση στο ερώτημα; Ποιος είναι έτοιμος να πει ανοιχτά στους πολίτες ότι το πελατειακό κράτος πρέπει να περάσει στην ιστορία; Εμείς τολμάμε γιατί δεν έχουμε κομματική ατζέντα. Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα για πολίτες, συλλογικότητες και πολιτικούς.

Προσωρινή συντονιστική επιτροπή πρωτοβουλίας:

Διονύσης Βενιεράτος, Ιατρός Γενικής Ιατρικής – Πανεπιστημιακός

Θανάσης Αγγελόπουλος, Μηχανολόγος Μηχανικός – Σύμβουλος Επιχειρήσεων

Μιχάλης Ιακωβίδης, Μηχανικός – Επιχειρηματίας

Γιώργος Μπιλίνης, Μηχανικός – Επιχειρηματίας

Σεραφείμ Κοτρώτσος, Ηλ. Μηχανικός Η/Υ – Επιχειρηματίας

Πρώτη δημοσίευση: http://www.liberal.gr/arthro/40890/epikairotita/2016/protoboulia-politon-gia-meiosi-kratikon-dapanon-foron-kai-eisforon.html

Δημόσιοι Υπάλληλοι και Συνταξιούχοι στους δρόμους ζητώντας λιγότερα

Γράφτηκε από τον/την Σεραφειμ Κοτρώτσος on . Posted in Liberal.gr

pano sto syntagma1Όχι δεν έχω παραισθήσεις ούτε προσπαθώ να παραπληροφορήσω. Απλώς αποφάσισα να αναφερθώ στο μέλλον. Σε αυτό που πιστεύω κι ελπίζω ότι θα συμβεί. Σε αυτό που είναι το μόνο ενδεχόμενο να έχουμε ομαλά ξεμπερδέματα από την παρούσα κατάσταση χωρίς ακόμα πιο επώδυνα βιωματικά μαθήματα για τους πολλούς. Τον μόνο μη ακραίο τρόπο για να αρχίσει η έξοδος από την η κρίση που βιώνει η χώρα μας.

Όνειρα θερινής νυκτός ίσως πουν πολλοί. Κι όμως δεν είναι τόσο απατηλά. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Γιατί οι Δημόσιοι υπάλληλοι και οι Συνταξιούχοι θα δώσουν τη λύση

Μα είναι απλό: γιατί οι υπόλοιποι δεν αρκούν. Οι δυο αυτές ομάδες ελέγχουν άμεσα ή έμμεσα τη μεγάλη πλειοψηφία στη χώρα μας. Είναι μαζί περίπου 4 εκατομμύρια σε μια χώρα σχεδόν 11 εκατομμυρίων εκ των οποίων στις εκάστοτε εκλογές δεν εμφανίζονται ενώπιον της κάλπης περισσότεροι από 6 εκατομμύρια. Συνεπώς η ομάδα αυτή, αν και ετερογενής, έχει αποφασιστική επιρροή στα πράγματα σύμφωνα με τους τρέχοντες αριθμητικούς συσχετισμούς. Η χώρα θα αλλάξει πορεία τότε και μόνο όταν αυτές οι πολυπληθείς ομάδες κατανοήσουν σε ικανό αριθμό και βάθος το πραγματικό … συμφέρον τους στην εξυγίανση.

Ποιο είναι συμφέρον τους; Είναι δυνατόν αυτό να ταυτίζεται με το να λαμβάνουν λιγότερα;

Φανταστείτε ένα εμπορικό πολυκατάστημα στο οποίο το προσωπικό έχει μισθούς πολύ υψηλότερους των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες είναι πολύ ακριβότερα και υποδεέστερης ποιότητας από αυτά γειτονικών καταστημάτων και επιπλέον οι υπάλληλοι συμπεριφέρονται στους πελάτες με θράσος, αγένεια και απαξίωση. Πιστεύετε ότι είναι διατηρήσιμη η λειτουργία αυτής της επιχείρησης; Είναι προφανές ότι οι πελάτες σύντομα θα προτιμήσουν άλλες … πορτοκαλιές και όταν οι ιδιοκτήτες πάψουν να έχουν λόγο να συνεχίζουν να χάνουν χρήματα από τη ζημιογόνο λειτουργία (…) σύντομα το κατάστημα θα κλείσει, ή … θα κάνει στροφή 180 μοιρών. Οι υπάλληλοι θα δεχθούν να αλλάξουν συμπεριφορά και να λαμβάνουν μικρότερες αμοιβές, κάποιοι θα απολυθούν χωρίς πολλές αντιδράσεις ώστε να βρουν κάτι που πραγματικά τους αρέσει ή/και ταιριάζει, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες θα αναμορφωθούν, γενικά θα επιχειρηθεί μια ανασύνταξη προκειμένου η επιχείρηση να αλλάξει εικόνα και να παραμείνει σε λειτουργία, για να προσφέρει αξία στους πελάτες της, στους εργαζομένους της και φυσικά στους χρηματοδότες της.

Αναλογιστείτε τώρα το κράτος μας και το κοινό μας ταμείο στο οποίο συγκεντρώνονται όλοι οι φόροι και οι εισφορές μας. Η οικονομία μας έχει τρεις βασικές κατηγορίες ενεργών πολιτών:

1. Αυτούς που εισφέρουν άμεσα στο κοινό μας  ταμείο, που δραστηριοποιούνται στους διεθνώς εμπορεύσιμους κλάδους, δηλαδή εργάζονται για την παραγωγή και διάθεση προϊόντων και υπηρεσιών που εξάγονται ή / και συναγωνίζονται δυνητικές εισαγωγές (π.χ. παραγωγή λογισμικού, τροφίμων, ενδυμάτων, ναυτιλία, τουρισμός, ενέργεια, πρωτογενής παραγωγή, τεχνολογία, τουρισμός κλπ.). Πρόκειται για το πιο πολύτιμο και δυναμικό κύτταρο της οικονομίας μας, αλλά ταυτόχρονα και το πλέον πολύπαθο και συρρικνωμένο καθώς δέχεται διαχρονικά επιθέσεις στη χώρα μας που το καθιστούν μη ανταγωνιστικό (φόροι, εισφορές, γραφειοκρατία, ανομία, κανονιστικό πλαίσιο, κλπ.).

2. Αυτούς που εισφέρουν έμμεσα στο κοινό μας ταμείο, δηλαδή τους υπόλοιπους του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι εργάζονται κυρίως για την εμπορική διάθεση προϊόντων και την παροχή υπηρεσιών που έχουν να ανταγωνιστούν μονάχα στο εσωτερικό της χώρας, ή ακόμα στη συγκεκριμένη περιοχή δραστηριοποίησης. Πρόκειται κυρίως για εμπορικές επιχειρήσεις (ως επί το πλείστων εισαγόμενων καταναλωτικών) προϊόντων αλλά και επαγγελματίες στην παροχή υπηρεσιών που είτε λόγω νομικού πλαισίου είτε λόγω φυσικών περιορισμών δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικό διεθνή ανταγωνισμό (π.χ. εμπορικά καταστήματα, κομμωτήρια, εστιατόρια, καφετέριες, δικηγόροι, ιατροί για καθημερινά ζητήματα, μηχανικοί, εκπαιδευτικοί του ιδιωτικού τομέα κλπ.), εφόσον δεν έχουν επιλέξει να εξάγουν ή να προσελκύουν αυτοτελώς επισκέπτες – πελάτες από το εξωτερικό πράγμα που θα τους κατέτασσε στην 1η περίπτωση (περιπτώσεις που υπάγονται στον τομέα 1 είναι π.χ. κέντρα υγείας με διεθνή εμβέλεια που προσελκύουν ιατρικό τουρισμό, εκπαιδευτήρια που προσελκύουν σπουδαστές από το εξωτερικό, μελετητές που απασχολούνται σε διεθνή έργα/διαγωνισμούς κλπ.).

Εξαιρώντας τις τελευταίες περιπτώσεις, οι δραστηριοποιούμενοι στην κατηγορία 2 κατατάσσονται εδώ ξεχωριστά καθώς η συνεισφορά της στο κοινό ταμείο συνήθως αφορά σε ανακύκλωση χρήματος που έχει ήδη κυκλοφορεί στην οικονομία μας και κι όχι νέου πλούτου που εισρέει από το εξωτερικό με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η κατηγορία αυτή χωρίς την ύπαρξη μεγάλων ταμειακών εισροών από επενδύσεις στην κατηγορία 1 ή δανεισμό ή επιδοτήσεις, έχει περιορισμένες αναπτυξιακές δυνατότητες, ωστόσο συντηρεί την οικονομία μέσω της κυκλοφορίας του χρήματος. Έχει επίσης μεγάλη σημασία καθώς βρίσκεται σε διαρκή ώσμωση με την κατηγορία 1, συμβάλλει αποφασιστικά στην αποδοτική λειτουργία της και επιπλέον πληρώνει το μεγαλύτερο μέρος των φόρων και εισφορών στο κοινό μας ταμείο λόγω μεγέθους στη χώρα μας συγκριτικά με την κατηγορία 1.

Σημειώνεται πώς πιο πάνω ως διεθνής ανταγωνισμός νοείται ο ανταγωνισμός από επιχειρήσεις που λειτουργούν στο πλαίσιο νόμων και θεσμών άλλων χωρών κι όχι οι θυγατρικές ξένων επιχειρήσεων στην Ελλάδα που υποχρεωτικά υπόκεινται στην Ελληνική νομοθεσία και είναι εκτεθειμένες σε πολλές από τις εγχώριες στρεβλώσεις, άρα υπάγονται στην κατηγορία 2.

3. Αυτούς που πληρώνονται από το κοινό μας ταμείο, δηλαδή τους προμηθευτές του κράτους, τους υπαλλήλους του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα, αλλά και τους συνταξιούχους. Οι συνταξιούχοι εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία γιατί οι συντάξεις και οι λοιπές τους παροχές δυστυχώς δεν πληρώνονται από (και σύμφωνα με) τις αποταμιεύσεις τους κατά τα χρόνια επαγγελματικής τους δραστηριοποίησης, αλλά από φόρους και εισφορές των δραστηριοποιούμενων στις κατηγορίες 1 και 2 σήμερα.

Το σύνολο αυτής της δαπάνης από το κοινό μας ταμείο έχει ως αποστολή να διασφαλίζει την Ελευθερία, τη Δημοκρατία, την Ασφάλεια, το Κράτος Δικαίου και την Κοινωνική συνοχή. Οι αρχές αυτές είναι θεμελιώδεις βάσεις κάθε φιλελεύθερης δημοκρατίας, αφενός ως στοιχειώδης πανανθρώπινη αξία κι αφετέρου ως ικανή και αναγκαία συνθήκη για δημιουργία κι ευημερία.

Η κατηγορία 3 υπάρχει υπό αυτή την έννοια με αποστολή να δίνει τη δυνατότητα στις κατηγορίες 1 και 2 να λειτουργούν απρόσκοπτα και να αναπτύσσονται. Χωρίς τις κατηγορίες 1 και 2 η κατηγορία 3 δεν έχει ούτε νόημα, ούτε ασφαλώς πηγή χρηματοδότησης. Εν μέρει, αν η κατηγορία 3 είναι το (προβληματικό) πολυκατάστημα του παραδείγματος που αναφέρω πιο πάνω, οι κατηγορίες 1 και 2 είναι οι πελάτες και επενδυτές της.

Στη χώρα μας όμως η κατηγορία 3 έχει υπερτροφήσει εις βάρος των κατηγοριών 1 και 2. Έχει μεγαλώσει δυσανάλογα των δυνατοτήτων των κατηγοριών 1 και 2 για να πληρώνουν την 3η. Έιμαστε μια οικογένεια στην οποία οι ενήλικες που βρίσκονται στην κατηγορία 1 και 2, αυτοί πουπληρώνουν δηλαδή για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους αλλά και τους υπόλοιπους της οικογένεια που τυχαίνει να δουλεύουν για το δημόσιο, είναι πολύ λιγότεροι και κερδίζουν πολύ λιγότερα από όσα θέλουν να ξοδεύουν οι πολυάριθμοι υπόλοιποι. Η κατηγορία 3 έχει αποκτήσει υπέρμετρα περισσότερη επιρροή στα κέντρα λήψης αποφάσεων και έχει χρησιμοποιήσει αυτή της την ισχύ λανθασμένα, εξυπηρετώντας το βραχυπρόθεσμο όφελός της εις βάρος του μεσομακροπρόθεσμου. Η νοοτροπία «να πάρω εγώ τώρα τη σύνταξη και το εφάπαξ, όπως τα πήραν και τόσοι άλλοι προηγούμενοι, γιατί πλήρωνα τόσα χρόνια (άσχετα πόσα πλήρωνα) και ας τα βρουν μετά τα υπόλοιπα» έχει κυριαρχήσει ως αναφαίρετο δικαίωμα κι έχει οδηγήσει στις πρόωρες συντάξεις χωρίς προβλήματα υγείας, σε αδικαιολόγητα εφάπαξ, σε συντάξεις που υπερβαίνουν τους μισθούς της κατηγορίας 1 (συχνά και της 2ης), σε προκλητικά επιδόματα, σε στρατιές αργόμισθων κλπ. κλπ. Μαζί και με την κρατική διαφθορά έχει δημιουργήσει κίνητρο μετακίνησης δυναμικού από τις κατηγορίες 1 και 2 στην 3η. Έχει δημιουργήσει (ή επιτρέψει να δημιουργηθεί) ένα λαίμαργο τέρας το οποίο αναζητά να πιει το αίμα των κατηγοριών 1 και 2 για να επιζήσει ως μεγάλο (ή να μεγαλώσει κι άλλο).

Όμως το πάρτι τελειώνει μαζί και με τη μέθη που άφηνε να αιωρείται η πλάνη της δυνατότητας να αναπτύσσεται η χώρα με δανεικά κι αγύριστα. Η κατηγορία 1, αφενός λόγω αξιοπρέπειας, αρνούμενη να πληρώνει τον μισθό του εκάστοτε Καρανίκα, και κυρίως από ένστικτο επιβίωσης και αίσθημα αδικίας, μεταναστεύει ολοένα και πιο εντατικά. Βλέπετε ακόμα και τα μικρομεσαία «καταστήματα» της γειτονιάς μας (π.χ. Βαλκανικές χώρες, Τουρκία, Κύπρος) παρέχουν πολύ πιο ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της κατηγορίας 1 από το ντόπιο προβληματικό «μαγαζί». Έτσι σταδιακά εκμηδενίζεται η κατηγορία 1 μαζί και με τη συνεισφορά της στο κοινό μας ταμείο, καθώς και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας.

Η δε κατηγορία 2 που παρά την εκτεταμένη της φοροδιαφυγή, μέχρι πρότινος μάζευε το χρήμα από την αγορά και το έβαζε ξανά στο δημόσιο ταμείο, δέχεται πλέον αποφασιστικής ισχύος επίθεση με σειρά από μέτρα οδηγούμενη στη μαύρη οικονομία περισσότερο παρά ποτέ. Καθώς μάλιστα αυτά τα μέτρα δεν συνδυάζονται με παροχή διευκολύνσεων για μετακίνηση μέρους του δυναμικού της κατηγορίας 2 στην εγχώρια κατηγορία 1, είναι μάλλον βέβαιο ότι η μετακίνηση θα σημειωθεί προς τις κατευθύνσεις της ανεργίας ή και μαύρης εργασίας, της επέκτασης της φοροδιαφυγής, των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων (κατηγορία 1) ή ακόμα στη δραστηριοποίηση εκτός της χώρας.

Όλα αυτά οδηγούν σε ακόμα λιγότερα έσοδα για το κοινό μας ταμείο αν όχι επιπλέον έξοδα. Η κατηγορία 3 ξεμένει από … πελάτες. Ποιος θα πληρώνει τους μισθούς του δημοσίου, τις δημόσιες προμήθειες και τις συντάξεις πλέον; Το τέλος πλησιάζει.

Η διέξοδος

Όμως οι κοινωνίες συνήθως δεν αυτοκτονούν. Είναι θέμα χρόνου να καταρρεύσει ο μύθος του μαγικού δημόσιου ταμείου που πάντα βρίσκει λεφτά ξύνοντας τον πάτο του βαρελιού. Και μπορεί να έχει καταρρεύσει εδώ και καιρό για τους κρατικούς προμηθευτές, τουλάχιστον για όσους δεν είναι σε διαρκή διαπλοκή με την εκάστοτε κυβέρνηση, όμως πολύ σύντομα θα καταρρεύσει και για τους υπόλοιπους επωφελούμενους της κατηγορίας 3, τους δημόσιους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους.

Όσο πιο γρήγορα το συνειδητοποιήσουν, τόσο πιο άμεσα θα αντιδράσουν. Και τότε, αν προλάβουν, θα κατέβουν στους δρόμους με λίγο διαφορετικά συνθήματα από ό,τι ως τώρα. Ούτε «παραιτηθείτε», ούτε «κάτω τα χέρια από μισθούς και συντάξεις», αλλά ζητώντας να φύγουν οι αργόμισθοι από το δημόσιο, να μειωθούν οι παροχές των υπολοίπων τόσο ώστε η χώρα να ξαναγίνει ελκυστική για την κατηγορία 1 και 2, για να μπορεί τελικά να πληρώνει και την κατηγορία 3. Και βέβαια όσοι έχουν την υγεία τους και τις δυνατότητες θα μετακινηθούν από την κατηγορία 3 στις κατηγορίες 1 και 2 ή στο εξωτερικό. Τόσο απλά.

Μέχρι τότε, αγώνας αφύπνισης με υπομονή κι επιμονή, εντός κι εκτός της χώρας.

Υ.Γ.: Στηρίζω τη συγκέντρωση πολιτών με κεντρικό σύνθημα «Παραιτηθείτε». Αν βρισκόμουν στην Ελλάδα αυτό το διάστημα σίγουρα θα κατέβαινα κι εγώ στο Σύνταγμα μαζί τους. Όχι γιατί ταυτίζομαι με όλους και όλα γύρω από αυτή την προσπάθεια, αλλά γιατί η ανάγκη να ξεμπερδεύουμε με τον θίασο των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ που υποδύεται την κυβέρνηση της πατρίδας μας είναι ζήτημα στοιχειώδους ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Στηρίζω δηλαδή το «Παραιτηθείτε» από προσήλωση στο άρθρο 1 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα ανθρώπινα δικαιώματα: «Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.»  [πηγή: http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=grk]

 

Πρώτη δημοσίευση άρθρου: www.liberal.gr 

http://www.liberal.gr/arthro/56950/apopsi/arthra/dimosioi-ypalliloi-kai-suntaxiouchoi-stous-dromous-zitontas-ligotera.html